Varis kozmetik bir sorun olarak görülür, oysa altında yatan şey toplardamarlardaki kapak yetmezliğidir. Tedavi edilmediğinde şişlik, cilt renk değişikliği ve bacak yarasına kadar ilerleyebilir. Doğru tedavi, hangi damarda ne kadar kaçak olduğunun gösterilmesiyle başlar.
Randevu ve İletişimBacaklardaki toplardamarlar kanı yer çekimine karşı yukarı, kalbe doğru taşır. Bunu yaparken damar içindeki tek yönlü kapakçıklardan yararlanırlar. Bu kapakçıklar yetersiz kaldığında kan geri kaçar, damar içinde birikir ve damar zamanla genişler. Gözle gördüğünüz kabarık, kıvrımlı damarlar bu sürecin sonucudur.
Ailede varis öyküsü, uzun süre ayakta veya oturarak çalışmak, fazla kilo, gebelik ve ileri yaş riski artıran başlıca etkenlerdir. Meslek gereği gün boyu ayakta duran kişilerde daha sık görülür.
Muayene önemlidir ama tek başına yeterli değildir. Renkli Doppler ultrason ile hangi damarda, ne kadar süreyle kaçak olduğu ölçülür. Bu inceleme ağrısız ve iğnesizdir, ayakta ve yatarak ayrı ayrı yapılır. Tedavi kararı bu ölçümlere göre verilir. Doppler yapılmadan verilen bir varis tedavisi kararı eksiktir.
Tek bir doğru yöntem yoktur. Hastalığın evresine, kaçağın yerine ve damar çapına göre karar verilir.
Erken evrede, belirgin kaçak yokken ilk seçenektir. Kilo kontrolü, uzun süreli hareketsiz duruştan kaçınma, bacak yükseltme ve doğru basınçta varis çorabı şikayetleri belirgin azaltır. Çorabın basınç derecesi hekim tarafından belirlenmelidir, rastgele alınan çorap işe yaramaz.
Kaçağın olduğu ana damar, cilde küçük bir girişten ilerletilen bir kateter yardımıyla içeriden kapatılır. Damar çıkarılmaz, vücut zamanla onu emer. Genel anestezi çoğu zaman gerekmez ve hasta aynı gün ayağa kalkar.
Cilt altındaki genişlemiş damar paketleri, birkaç milimetrelik girişlerden çıkarılır. Dikiş genellikle gerekmez, iz belirsizdir. Kapalı yöntemle aynı seansta uygulanabilir.
Daha ince damarlar ve kılcal ağlar için, damar içine verilen ilaçla damarın kapanması sağlanır. Birden fazla seans gerekebilir.
Damar yapısının kapalı yönteme uygun olmadığı seçilmiş durumlarda tercih edilir.
Kapalı yöntem ve mini flebektomi sonrası çoğu hasta ertesi gün yürüyebilir, masa başı işine birkaç gün içinde döner. Ağır fiziksel iş yapıyorsanız süre uzayabilir. Kesin süre uygulanan yönteme ve işlemin genişliğine göre değişir.
Tedavi edilen damar kapatıldıktan sonra tekrar açılmaz. Ancak varise yol açan altta yatan eğilim devam ettiği için, yıllar içinde başka damarlarda yeni varisler gelişebilir. Varis çorabı kullanımı ve düzenli kontrol bu riski azaltır.
İşlem sırasında bölgesel uyuşturma yapıldığı için ağrı hissedilmez. Sonrasında birkaç gün süren gerginlik ve morarma olabilir, basit ağrı kesicilerle rahatlar.
Kılcal damar genişlemeleri çoğu zaman kozmetik bir sorundur, ancak altında büyük damarda kaçak olup olmadığı Doppler ile kontrol edilmelidir. Alttaki kaçak giderilmeden yapılan kılcal damar tedavisi kısa sürede tekrarlar.