Veelgestelde vragen

Na de gesloten methode en mini-flebectomie kunnen de meeste patiënten de volgende dag weer lopen, en keren ze binnen enkele dagen terug naar werk achter een bureau. Bij zwaar lichamelijk werk kan het langer duren. De precieze duur hangt af van de toegepaste methode en de omvang van de ingreep.

De behandelde ader wordt na het sluiten niet opnieuw open. Omdat de onderliggende aanleg voor spataderen blijft bestaan, kunnen er in de loop der jaren echter nieuwe spataderen ontstaan in andere aders. Het dragen van steunkousen en regelmatige controles verkleinen dit risico.

Tijdens de ingreep wordt een regionale verdoving gegeven, dus u voelt geen pijn. Daarna kan er enkele dagen spanning en blauwe plekken optreden, die met eenvoudige pijnstillers goed te verlichten zijn.

Kleine spataderen zijn meestal een cosmetisch probleem, maar onder de huid moet worden gecontroleerd of er in een grote ader een lekkage zit. Behandeling van kleine spataderen zonder de onderliggende lekkage aan te pakken, komt in korte tijd terug.

Beenzwelling die in de loop van de dag toeneemt en 's ochtends afneemt, is een van de meest voorkomende eerste tekenen van veneuze insufficiëntie. Oedeem door het hart, de nieren of de schildklier kan echter op een vergelijkbare manier verschijnen. Het onderscheid wordt gemaakt met onderzoek en beeldvorming.

Aders die onder de huid duidelijker worden, zijn meestal oppervlakkige veneuze verwijding. Als er ook blauwe verkleuring, pijn of avondmoeheid is, moet dit beoordeeld worden. De eerste stap is altijd beeldvorming om te zien of er een lekkage is.

De term "een bloedprop in het been" betekent meestal diepe veneuze trombose: er ontstaat een bloedstolsel in een diepe ader van het been. Minder vaak wordt hiermee bedoeld dat een bloedstolsel uit het hart een slagader van het been afsluit; dan wordt het been plotseling koud, bleek en erg pijnlijk. Beide situaties zijn acuut en moeten direct worden beoordeeld.

Het tijdstip maakt het verschil. Zwelling door spataderen ontwikkelt zich over jaren, neemt 's avonds toe, verdwijnt 's ochtends en is meestal aan beide zijden. Zwelling door een bloedprop begint binnen dagen, zit aan één been en gaat niet over met rust. Het definitieve onderscheid wordt met beeldvorming gemaakt.

De duur verschilt per persoon. Bij een eerste bloedprop door een tijdelijke oorzaak is meestal een behandeling van enkele maanden voldoende. Bij een bloedprop zonder duidelijke oorzaak, bij herhaling of bij een blijvend risico zoals kanker, wordt de behandeling langer. Deze beslissing neemt de behandelend arts.

Vroeger werd strikte bedrust geadviseerd, maar die aanpak is inmiddels verlaten. Na het begin van de behandeling vermindert lopen met een steunkous de zwelling en pijn. Zeer zware inspanning en extreme sport worden in het begin vermeden.

Er bestaat een kans op herhaling, die afhangt van de oorzaak. Bij bloedpropjes door een tijdelijke oorzaak (operatie, gips, lange reis) is het risico lager. Bij bloedpropjes die zonder duidelijke aanleiding ontstaan, is het risico hoger; bij deze patiënten worden de behandelduur en de controle anders gepland.

Lang stilzitten verhoogt het risico op een bloedprop. Zwelling, spanning en pijn in slechts één been na een reis moeten serieus worden genomen en met beeldvorming worden beoordeeld.

Beide kunnen door elkaar lopen. Pijn door een vaatprobleem begint steeds na dezelfde afstand en verdwijnt wanneer u stilstaat. Pijn door de rug hangt samen met de houding: ze wordt minder door voorover te buigen of te gaan zitten, en de afstand verschilt. Het onderscheid wordt duidelijk met onderzoek en beeldvorming.

Een opengemaakte ader kan opnieuw vernauwen als de risicofactoren niet onder controle worden gehouden. Stoppen met roken en het regelmatig innemen van medicijnen zijn de belangrijkste factoren voor het behoud van de opening. Regelmatige beeldvormende controle wordt aanbevolen.

Om een wond te laten genezen moet het gebied voldoende bloed krijgen. Bij een slechte doorbloeding werken verbanden en antibiotica alleen niet. Daarom moet bij voetwonden die niet genezen eerst de doorbloeding van de vaten worden beoordeeld.

Bij deze ziekte is roken de meest bepalende factor op zichzelf. Stoppen verlengt de loopafstand, verlengt de openheid van een behandeling aan de vaten en verkleint het risico op verlies van een lichaamsdeel. Alle andere behandelingen werken minder goed zolang er wordt doorgerookt.

Een wond aan de voet bij mensen met suikerziekte wordt in de volksmond "suikerwond" genoemd, in de geneeskunde diabetisch voetsyndroom. Voor de genezing van deze wonden is voldoende bloedtoevoer naar het gebied noodzakelijk. Daarom moet bij de wondzorg eerst de doorbloeding van de vaten worden beoordeeld.

Aanhoudende koude en tintelingen in de voeten kunnen wijzen op verminderde doorbloeding via de slagaders. Zenuwschade door suikerziekte geeft vergelijkbare klachten. Om beide te onderscheiden zijn een pulscontrole en beeldvorming nodig.

Uw romp en gezicht worden dunner, maar het lipoedeemweefsel in de benen blijft grotendeels gelijk. Dit is een van de kenmerkende eigenschappen van de ziekte. Afvallen blijft toch zinvol, omdat bijkomend overgewicht de klachten verergert.

Onbehandeld kan het in de loop der jaren verergeren: de pijn neemt toe, de beweeglijkheid wordt beperkt en het lymfatische systeem raakt aangetast, waardoor lipolymfoedeem kan ontstaan. Compressie en beweging die vroeg worden gestart, vertragen dit verloop.

Ja, want bij warmte verwijden de aders zich en nemen de klachten toe. In de zomer kunt u een dunner, luchtiger model kiezen. Het belangrijkste is dat de drukklasse behouden blijft.

Beide komen vaak samen voor. Als er op de beeldvorming een duidelijke veneuze lekkage zichtbaar is, wordt die meestal eerst behandeld, omdat veneuze insufficiëntie de zwelling en pijn verergert en zo de lipoedeemklachten doet toenemen. De volgorde wordt bepaald door de onderzoeksbevindingen.

Het meest praktische onderscheid zijn de voeten. Bij lymfoedeem zit de zwelling ook op de wreef van de voet en wordt de huid bij de teenwortels dikker. Bij lipoedeem blijven de voeten gespaard en eindigt de verdikking met een scherpe grens bij de enkel. Lipoedeem is pijnlijk en veroorzaakt gemakkelijk blauwe plekken; bij lymfoedeem is dat niet typisch.

Een duidelijke onevenredigheid tussen romp en benen, vooral bij vrouwen en als het begon na de puberteit of zwangerschap, doet denken aan lipoedeem. Typisch is dat de romp afslankt bij dieet terwijl de benen gelijk blijven. Voor een zeker onderscheid is onderzoek nodig.

Lymfoedeem is een chronische ziekte en kan met de huidige methoden niet volledig worden weggenomen. Met regelmatige behandeling kan de zwelling wel grotendeels worden verminderd, kan de voortgang worden gestopt en kunnen infectie-aanvallen worden voorkomen. Behandeling die in een vroeg stadium begint, geeft een duidelijk betere uitkomst.

Tijdens de intensieve behandelperiode wordt een verband gebruikt, daarna een op maat gemaakte compressiekleding. Omdat de zwelling terugkomt zodra de compressie wordt gestopt, is het gebruik meestal doorlopend. De kledingstukken verliezen hun elasticiteit, daarom moeten ze elke zes maanden worden vervangen.

Zwelling in de arm na het verwijderen van okselklieren of bestraling van het gebied is de meest voorkomende oorzaak van secundair lymfoedeem. Ze kan maanden of zelfs jaren na de operatie ontstaan. Een zwaar gevoel in de arm en knellende ringen of horloges kunnen de eerste waarschuwing zijn.

Lipoedeem is symmetrisch aan beide benen, de voet blijft gespaard en het aanraken geeft duidelijke pijn. Lymfoedeem is meestal eenzijdig, zit ook op de wreef van de voet en de huid op de bovenkant van de teen is niet op te tillen. Dit kenmerk heet het Stemmer-teken en is het meest praktische onderzoeksteken bij het onderscheid.

Plotselinge roodheid, warmte, pijn en koorts in een gebied met lymfoedeem doen denken aan cellulitis, een ontsteking van de huid en het onderhuidse weefsel. Deze situatie vraagt om snelle antibioticabehandeling. Omdat elke aanval het lymfesysteem opnieuw beschadigt, mag u niet wachten.

Klassieke massage is bij lymfoedeem niet geschikt en kan zelfs schade toebrengen. De juiste methode is manuele lymfedrainage, een speciale techniek met zeer lichte druk en een vaste volgorde. Deze moet worden uitgevoerd door een fysiotherapeut die hierin is opgeleid.